การวิเคราะห์หาคุณภาพของข้อสอบรายข้อ (Item Analysis)

         การวิเคราะห์ข้อสอบรายข้อ หมายถึง การวิเคราะห์ข้อสอบที่เขียนขึ้นเป็นรายข้อและข้อสอบที่จะ
ทำการวิเคราะห์จะต้องเป็นข้อสอบที่เป็นแบบปรนัย (Objectives) คือเป็นแบบตอบถูกได้ 1 และตอบผิด
ได้ศูนย์ แบบข้อสอบชนิดนี้จะต้องมีตัวเลือกเท่ากันทุกข้อ จะเป็น 4 หรือ 5 ตัวเลือกและแบบถูก-ผิดหรือ
เติมคำก็ได้  แต่ต้องเป็นแบบเดียวกันทั้งฉบับ
(สุธรรม์  จันทร์หอมและพรทิพย์  ไชยโส   2540 : 122-139)

           1. วิเคราะห์หาระดับความยาก (level of difficulty)
      
1.1 ระดับความยากของข้อสอบจะคำนวณในรูปสัดส่วน (p) หรือเปอร์เซ็นต์ของการทำถูก นั่นก็คือพิจารณาว่าข้อสอบข้อนั้นมีผู้ตอบถูกกี่คนในจำนวนผู้เข้าสอบทั้งหมด โดยทั่วไปหาจากสูตร ดังนี้

วิธีหาความยากแบบสัดส่วน (proportion) ของการทำถูก

                       P =             จำนวนคนที่ตอบข้อนั้นถูก
                                          
                                     จำนวนคนที่ตอบข้อนั้นทั้งหมด

ตัวอย่าง 9.1  ข้อสอบข้อหนึ่งมีคนตอบถูก 28 คน ในจำนวนผู้เข้าสอบทั้งหมด 40 คน

                      ค่าความยาก      P  =   28   =  7.0
                                                         
                                                        40

      ค่าความยากนี้มีได้จาก 0.00 ถึง +1.00และนิยมรายงานด้วยทศนิยม 2 ตำแหน่งในทางปฏิบัติจริง
   ถ้าขาดเครื่องมือที่จำเป็นในการคำนวณ โดยเฉพาะการวิเคราะห์ข้อสอบที่ใช้ภายในโรงเรียน นั้นอาจ
ทำการวิเคราะห์โดยใช้ผลการสอบของผู้ตอบเพียงบางส่วนที่ปลายสุด คือ กลุ่มที่ได้คะแนนสูง และกลุ่มที่
ได้คะแนนต่ำ  หากการแจกแจงของคะแนน  เป็นแบบการแจกแจงปกติ (Normal Distribution) แล้ว  หากใช้กลุ่มสูงและกลุ่มต่ำ ฝ่ายละ 27 เปอร์เซ็นต์มาทำการคำนวณ ก็จะได้ค่าประมาณใกล้เคียงกับที่จะ
ทำการวิเคราะห์ทั้งหมด แต่ถ้าการแจกแจงไม่เป็นแบบปกติ อาจต้องใช้ถึง 33 เปอร์เซ็นต์  จึงจะได้ค่า
ใกล้เคียง