3.โรคปอดอักเสบ  (Pneumonia)

                         ลักษณะทั่วไป โรคปอดอักเสบ บางครั้งเรียกว่าโรคปอดบวม เป็นโรคติดต่อชนิดเฉียบพลัน ที่มี
การอักเสบของเนื้อปอด ตั้งแต่หลอดลมขนาดเล็ก หลอดลมฝอยและถุงลม อันเนื่องมาจากเชื้อโรคต่าง ๆ ทั้งแบคทีเรีย ไวรัส เชื้อราบางชนิด และปาราสิต ทำให้เกิดอาการเป็นไข้ หนาวสั่น ครั่นเนื้อครั่นตัว ไอมีเสมหะ ลักษณะเสมหะ
อาจเป็นเมือกใสหรือขุ่นข้นเป็นหนอง หรืออาจมีโลหิตติดปนออกมา หายใจเหนื่อยหอบ เจ็บหน้าอก มักมีการอักเสบที่
หลอดลมมากกว่าปอด ถ้าไม่ได้รับการรักษาให้หายตั้งแต่เริ่ม การอักเสบจะลุกลามกลายเป็นปอดบวมรุนแรง น้ำท่วม
ปอด มีหนองในช่องปอด รวมทั้งมีภาวะเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ และกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบได้ด้วย  (จำเนียร สิริอัตถานันต์  และกันยา กาญจนบุรานนท์. 2538 : 494-496) โรคปอดอักเสบเป็นโรคที่พบบ่อยได้ทั่วไป โดยเฉพาะในเด็กและ
ผู้สูงอายุ พบมากในกลุ่มผู้มีเศรษฐกิจต่ำ เกิดได้ทุกฤดูกาลแต่จะพบมากในฤดูหนาว
                   สาเหตุ  โรคปอดอักเสบ เกิดจากเชื้อโรคหลายชนิด ดังนี้ (สมชาย สุพันธุ์วณิช และกาญจนา สุพันธุ์วณิช. 2532 : 176-186)
                       1.  โรคปอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย เชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคปอดอักเสบเป็นเชื้อแบคทีเรีย
ที่พบบ่อยในปาก จมูก และคอ ได้แก่
                            1.1  สเตรปโตค็อกคัส นิวโมเนีย (Streptococcus pneumoniae)
                            1.2  สเตรปโตค็อกคัส ไพโอจีนัส (Streptococcus pyogenes)
                            1.3  สแตบฟิโลค็อกคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus)
                            1.4  เคลบเซลลา นิวโมเนีย (Klebsiella pneumoniae)
                            1.5  เฮโมฟิลัส อินฟลูเอนซา (Haemophilus influenzae)
                       2.  โรคปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส เชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรคปอดอักเสบ ได้แก่ มัยโคพลาสมา
นิวโมเนีย (Mycoplasma pneumoniae)
                       3.  โรคปอดอักเสบจากเชื้อชนิดอื่น ๆ เชื้อโรคชนิดอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดโรคปอดอักเสบ ได้แก่
                            3.1  นิวโมซีสตีส คาริไน (Pneumocystis carinii)      
                            3.2  พิตตาโคซิส (Psittacosis)
                            3.3  เชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรคหัด โรคสุกใส และโรคไข้หวัดใหญ่ เป็นต้น
                            3.4  พยาธิไส้เดือนตัวกลม
                  การติดต่อ  โรคปอดอักเสบ สามารถติดต่อได้โดยเชื้อเข้าสู่ปอด 4 ทาง คือ (จำเนียร สิริอัตถานันต์  และกันยา กาญจนบุรานนท์. 2538 : 494-495)
                       1.  โดยการหายใจเอาเชื้อโรคที่ลอยอยู่ในอากาศเข้าไปในปอด
                       2.  โดยการสำลักเอาเชื้อโรคที่อยู่บริเวณคอเข้าสู่ปอด
                       3.  โดยการแพร่กระจายจากตำแหน่งที่เป็นโรคตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกายผ่านมาตามกระแสโลหิต
เข้าสู่ถุงลม แล้วทำให้เกิดการอักเสบขึ้น
                      4.  โดยเชื้อโรคจากการอักเสบที่บริเวณใกล้ ๆ ปอด แตกกระจายลุกลามเข้าสู่ปอดโดยตรง เชื้อโรค
ต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดโรคปอดอักเสบ เมื่อเข้าสู่ร่างกายแล้วทำให้เกิดการอักเสบของหลอดลมขึ้น ใช้เวลาการฟักตัว
ไม่แน่นอนขึ้นกับชนิดของเชื้อโรค เช่น เชื้อแบคทีเรียจะใช้เวลาประมาณ 1-3 วัน และเชื้อไวรัส ใช้เวลา 14-21 วัน
โรคปอดอักเสบสามารถติดต่อได้ตลอดจนกระทั่งสามารถกำจัดเชื้อโรคให้หมดไปจากน้ำมูก น้ำลายและเสมหะของ
ผู้เป็นโรคได้ ผู้ที่มีร่างกายและจิตใจที่อ่อนเพลีย ภูมิต้านทานโรคต่ำ หรือเสพสุรามากจะทำให้เป็นโรคได้ง่าย
                 การควบคุมและป้องกันโรค  โรคปอดอักเสบสามารถควบคุมและป้องกันได้ ดังนี้
                      1.  การป้องกันก่อนการเกิดโรค ได้โดย
                          1.1  ให้สุขศึกษาแก่ประชาชนเกี่ยวกับการเกิดโรค การดูแลรักษาและบำรุงร่างกายให้แข็งแรง
รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ รวมทั้งการพักผ่อนให้เพียงพอ
                          1.2  การจัดให้มีอากาศถ่ายเทได้สะดวก ไม่อยู่ในที่ที่แออัด
                          1.3  หลีกเลี่ยงการใช้สิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ร่วมกับผู้อื่น
                          1.4  ให้รู้จักการปฏิบัติตนตามหลักสุขวิทยาส่วนบุคคล
                     2.  การควบคุมและป้องกันเมื่อเกิดโรคขึ้น ได้โดย
                          2.1  พบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างถูกต้องและรวดเร็ว
                          2.2  ทำลายเชื้อโรคที่ปะปนมากับเสมหะ น้ำมูก น้ำลายของผู้ป่วย
                          2.3  รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เพื่อเสริมสร้างภูมิต้านทานโรคให้แก่ร่างกาย